अभ्यास

प्रश्न 51

‘अर्थो हि कन्या परकीय एव’ अभिज्ञानशाकुन्तले चतुर्थाङ्के कस्येदं कथनम्?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (E) उपर्युक्तेषु किञ्चन अपि नास्ति

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 52

अभिज्ञानशाकुन्तले नाटके कति अङ्काः सन्ति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) 7

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 53

‘स्वप्नवासवदत्तम्’ इति नाटके कति अङ्काः सन्ति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) 6

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 54

‘इमां सागरपर्यन्तां हिमवद्विन्ध्यकुण्डलाम्। महीमेकातपत्राङ्कां राजसिंहः प्रशास्तु नः॥’ इति भरतवाक्यं कस्मिन्नाटकेऽस्ति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (E) उपर्युक्तेषु किञ्चन अपि नास्ति

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 55

मेघदूतानुसारं यक्षेण शापानन्तरमेकवर्षपर्यन्तं कुत्र निवासः कृतः?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) रामगिर्याश्रमेषु

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 56

‘मेघदूतम्’ कीदृशं काव्यमस्ति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) खण्डकाव्यम्

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 57

कठोपनिषदनुसारं मनसस्तु परा का भवति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (E) उपर्युक्तेषु किञ्चन अपि नास्ति

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 58

कठोपनिषदनुसारम् अर्थेभ्यः परं किमवति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) मनः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 59

‘मेघदूतम्’ इत्यनुसारं सन्तप्तानां कः शरणमस्ति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) मेघः/पयोदः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 60

‘सद्यःपाति प्रणयि हृदयं विप्रयोगे रुन्धि’ इत्यत्र ‘विप्रयोगे’ इत्यस्य कोऽर्थः?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) वियोगे

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 61

नीतिशतकानुसारं कः सुखतरम् आराध्यते?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) विशेषज्ञः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 62

‘दण्डनीतिकाविद्या’ इति के स्वीकुर्वन्ति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) औशनसाः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 63

कौटिल्यमते कति विद्याः सन्ति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) चतस्रः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 64

बार्हस्पत्या अधोऽङ्कितासु कां विद्यां स्वीकुर्वन्ति? कौटिल्य-अर्थशास्त्रानुसारं उत्तरयत—

उत्तर देखें

सही उत्तर: (E) उपर्युक्तेषु किञ्चन अपि नास्ति

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 65

उत्तररामचरिते कति अङ्काः सन्ति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) सप्त

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 66

उत्तररामचरितस्य तृतीयोऽङ्कः केन नाम्ना प्रसिद्धः?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) छाया

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 67

‘त्वमेव ननु कल्याणि! सखीव जगत्पतिम्। प्रियसखीं हि पाणिग्रहे तत्रैव निरतो जनः॥’ उत्तररामचरितस्य तृतीयाङ्के कस्येदं कथनम्?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) तमसायाः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 68

ग्राम्यजीवनं कथं भवति? (गद्यांश: ग्राम्यजीवनं सुव्यवस्थितं भवति। ग्रामे प्रायेण सर्वे स्वस्थाः भवन्ति। वनेषु नगरेषु च तथा जीवनं न भवति वस्तुतः ग्रामाः वननगरयोः मध्ये सन्ति। ग्रामीणाः जनाः प्रायेण कृषीवलाः भवन्ति। ते च प्रातःकालात् सायं यावत् क्षेत्रेषु कर्म कुर्वन्ति। क्षेत्राणि परितः वारिणा पूर्णाः कुल्याः भवन्ति। कृषकाः क्षेत्राणि हलेन कर्षन्ति। कुल्याजलेन तानि सिञ्चन्ति। तत्र बीजानि वपन्ति च।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) सुव्यवस्थितम्

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 69

ग्रामीणाः जनाः प्रायेण कीदृशाः भवन्ति? (गद्यांश: ग्राम्यजीवनं सुव्यवस्थितं भवति। ग्रामे प्रायेण सर्वे स्वस्थाः भवन्ति। वनेषु नगरेषु च तथा जीवनं न भवति वस्तुतः ग्रामाः वननगरयोः मध्ये सन्ति। ग्रामीणाः जनाः प्रायेण कृषीवलाः भवन्ति। ते च प्रातःकालात् सायं यावत् क्षेत्रेषु कर्म कुर्वन्ति। क्षेत्राणि परितः वारिणा पूर्णाः कुल्याः भवन्ति। कृषकाः क्षेत्राणि हलेन कर्षन्ति। कुल्याजलेन तानि सिञ्चन्ति। तत्र बीजानि वपन्ति च।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) सर्वे स्वस्थाः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 70

के प्रातःकालात् सायं यावत् क्षेत्रेषु कर्म कुर्वन्ति? (गद्यांश: ग्राम्यजीवनं सुव्यवस्थितं भवति। ग्रामे प्रायेण सर्वे स्वस्थाः भवन्ति। वनेषु नगरेषु च तथा जीवनं न भवति वस्तुतः ग्रामाः वननगरयोः मध्ये सन्ति। ग्रामीणाः जनाः प्रायेण कृषीवलाः भवन्ति। ते च प्रातःकालात् सायं यावत् क्षेत्रेषु कर्म कुर्वन्ति। क्षेत्राणि परितः वारिणा पूर्णाः कुल्याः भवन्ति। कृषकाः क्षेत्राणि हलेन कर्षन्ति। कुल्याजलेन तानि सिञ्चन्ति। तत्र बीजानि वपन्ति च।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) ग्रामीणाः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 71

‘कृषीवलाः’ शब्दस्य अर्थः कः?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) कृषकाः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 72

एतस्य गद्यखण्डस्य समुचितं शीर्षकं किम्?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) ग्राम्यजीवनम्

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 73

कस्मिन् ग्रामे पाणिनिः अजायत? (गद्यांश: संस्कृतभाषायाः व्याकरणशास्त्रे पाणिनिर्महान् वैयाकरणः अभवत्। अस्य पितुर्नाम पाणिनः मातुश्च नाम दाक्षी आसीत्। तस्मादेव दाक्षीपुत्रः पाणिनिः कथ्यते। छन्दःशास्त्रस्य रचयिता पिङ्गलः पाणिनेः अनुजः आसीत्। अतः छन्दःशास्त्रं ‘पिङ्गलशास्त्रम्’ इत्युच्यते। पाणिनिः विंशतिशतत् पञ्चशतवर्षपूर्वम् (500 ई० पू०) अजायत। तस्य जन्म शालातुरग्रामे अभवत्, तस्मादयं शालातुरीयः अपि उच्यते। शालातुरग्रामस्यैव नाम सम्प्रति लाहौर इति ज्ञातम्।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) शालातुरः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 74

पाणिनिमुनेः माता का?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) दाक्षी

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 75

पाणिनेः जन्म कदा अभवत्?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (E) उपर्युक्तेषु किञ्चन अपि नास्ति

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 76

पाणिनिः कस्य शास्त्रस्य ज्ञाता आसीत्?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) व्याकरणशास्त्रम्

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 77

छन्दःशास्त्रस्य रचनाकारः कः आसीत्?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) पिङ्गलः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 78

‘अक्षय’ इति पदस्य कोऽर्थः? (गद्यांश: अस्माकं प्रदेशस्य राजधानी लखनऊ-नगरमस्ति। तद् नगरं निकषा नैमिषारण्यं प्राचीनं तीर्थस्थलम् अतीव प्रसिद्धम् अस्ति। तत्र पुरा एकस्मिन् आश्रमे ऋषयः मुनयः गुरवः कवयः छात्राश्च निवसन्ति स्म। आश्रमस्य विशालपरिसरे अश्वत्थ-वट-निम्बाशोकवृक्षाणां गहना छाया भवति स्म। तत्र फलिकाशालिनः आम्राः, पनस-पेरुक्षाश्च विपुला आसन्। एभिः वृक्षैः तत्र पर्यावरणम् अत्यन्तं शुद्धमासीत्। येन शीतला वायवः मन्दं मन्दं निरन्तरं वहन्ति स्म। काले काले च मेघः वर्षति स्म।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) पिप्पल

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 79

लखनऊ-नगरं कस्य प्रदेशस्य राजधानी आसीत्? (गद्यांश: अस्माकं प्रदेशस्य राजधानी लखनऊ-नगरमस्ति। तद् नगरं निकषा नैमिषारण्यं प्राचीनं तीर्थस्थलम् अतीव प्रसिद्धम् अस्ति। तत्र पुरा एकस्मिन् आश्रमे ऋषयः मुनयः गुरवः कवयः छात्राश्च निवसन्ति स्म। आश्रमस्य विशालपरिसरे अश्वत्थ-वट-निम्बाशोकवृक्षाणां गहना छाया भवति स्म। तत्र फलिकाशालिनः आम्राः, पनस-पेरुक्षाश्च विपुला आसन्। एभिः वृक्षैः तत्र पर्यावरणम् अत्यन्तं शुद्धमासीत्। येन शीतला वायवः मन्दं मन्दं निरन्तरं वहन्ति स्म। काले काले च मेघः वर्षति स्म।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) उत्तरप्रदेशस्य

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 80

आश्रमस्य परिसरस्य कस्य वृक्षस्य उल्लेखो नास्ति? (गद्यांश: अस्माकं प्रदेशस्य राजधानी लखनऊ-नगरमस्ति। तद् नगरं निकषा नैमिषारण्यं प्राचीनं तीर्थस्थलम् अतीव प्रसिद्धम् अस्ति। तत्र पुरा एकस्मिन् आश्रमे ऋषयः मुनयः गुरवः कवयः छात्राश्च निवसन्ति स्म। आश्रमस्य विशालपरिसरे अश्वत्थ-वट-निम्बाशोकवृक्षाणां गहना छाया भवति स्म। तत्र फलिकाशालिनः आम्राः, पनस-पेरुक्षाश्च विपुला आसन्। एभिः वृक्षैः तत्र पर्यावरणम् अत्यन्तं शुद्धमासीत्। येन शीतला वायवः मन्दं मन्दं निरन्तरं वहन्ति स्म। काले काले च मेघः वर्षति स्म।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) खर्जूरः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 81

काले काले मेघः कुत्र वर्षति स्म? (गद्यांश: अस्माकं प्रदेशस्य राजधानी लखनऊ-नगरमस्ति। तद् नगरं निकषा नैमिषारण्यं प्राचीनं तीर्थस्थलम् अतीव प्रसिद्धम् अस्ति। तत्र पुरा एकस्मिन् आश्रमे ऋषयः मुनयः गुरवः कवयः छात्राश्च निवसन्ति स्म। आश्रमस्य विशालपरिसरे अश्वत्थ-वट-निम्बाशोकवृक्षाणां गहना छाया भवति स्म। तत्र फलिकाशालिनः आम्राः, पनस-पेरुक्षाश्च विपुला आसन्। एभिः वृक्षैः तत्र पर्यावरणम् अत्यन्तं शुद्धमासीत्। येन शीतला वायवः मन्दं मन्दं निरन्तरं वहन्ति स्म। काले काले च मेघः वर्षति स्म।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) आश्रमे

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 82

‘निकषा’ इति पदस्य कोऽर्थः? (गद्यांश: अस्माकं प्रदेशस्य राजधानी लखनऊ-नगरमस्ति। तद् नगरं निकषा नैमिषारण्यं प्राचीनं तीर्थस्थलम् अतीव प्रसिद्धम् अस्ति। तत्र पुरा एकस्मिन् आश्रमे ऋषयः मुनयः गुरवः कवयः छात्राश्च निवसन्ति स्म। आश्रमस्य विशालपरिसरे अश्वत्थ-वट-निम्बाशोकवृक्षाणां गहना छाया भवति स्म। तत्र फलिकाशालिनः आम्राः, पनस-पेरुक्षाश्च विपुला आसन्। एभिः वृक्षैः तत्र पर्यावरणम् अत्यन्तं शुद्धमासीत्। येन शीतला वायवः मन्दं मन्दं निरन्तरं वहन्ति स्म। काले काले च मेघः वर्षति स्म।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) समीपे

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 83

प्रकृतेः प्रमुखानि तत्त्वानि कति सन्ति? (गद्यांश: प्रकृतिः समेषां प्राणिनां संरक्षणाय यतते। इयं सर्वाणि पुण्यानि विविधैः प्रकारैः तर्पयति च सुखसाधनैः। पृथिवी, जलं, तेजो, वायुः, आकाशश्च अस्याः प्रमुखानि तत्त्वानि। तान्येव मिलित्वा पृथकत्वया वा अस्माकं पर्यावरणं रचयन्ति। आश्रिते परितः समन्तात् लोकजीवनेति पर्यावरणम्। यथा जातशिशोः मातृगर्भं सुरक्षितमस्ति तथैव मानवः पर्यावरणरूपी गर्भे परिवृतः प्रदूषणरहितं च पर्यावरणमस्मभ्यं सांसारिकं जीवनसुखं, सद्विचारं सत्यसङ्कल्पं माङ्गलिकसामग्रीश्च ददाति।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) 5

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 84

परिष्कृतं प्रदूषणरहितं पर्यावरणम् अस्मभ्यं किं ददाति? (गद्यांश: प्रकृतिः समेषां प्राणिनां संरक्षणाय यतते। इयं सर्वाणि पुण्यानि विविधैः प्रकारैः तर्पयति च सुखसाधनैः। पृथिवी, जलं, तेजो, वायुः, आकाशश्च अस्याः प्रमुखानि तत्त्वानि। तान्येव मिलित्वा पृथकत्वया वा अस्माकं पर्यावरणं रचयन्ति। आश्रिते परितः समन्तात् लोकजीवनेति पर्यावरणम्। यथा जातशिशोः मातृगर्भं सुरक्षितमस्ति तथैव मानवः पर्यावरणरूपी गर्भे परिवृतः प्रदूषणरहितं च पर्यावरणमस्मभ्यं सांसारिकं जीवनसुखं, सद्विचारं सत्यसङ्कल्पं माङ्गलिकसामग्रीश्च ददाति।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (D) उपर्युक्तेषु एकस्मादधिकः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 85

अधोऽङ्कितेषु प्रकृतेः किं प्रमुखं तत्त्वं नास्ति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) वनम्

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 86

प्रकृतिः किं करोति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) विविधैः प्रकारैः सर्वाणि पुण्यानि तर्पयति

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 87

अधोऽङ्कितेषु कस्य उपयोगः पर्यावरणस्य निर्माणे न भवति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) दुर्गस्य

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 88

मानवः पर्यावरणगर्भे तथैव सुरक्षितो भवति यथा

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) मातृगर्भे शिशुः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 89

‘शीतलमन्दसुगन्धवनपवनाः औषधकल्पं प्राणवायुं वितरन्ति’ इत्यत्र ‘औषधकल्पम्’ इति पदं कस्य विशेषणम्? (गद्यांश: प्रकृतिरस्माभिः रक्षणीया। तेन च पर्यावरणं रक्षितं भवति। प्राचीनकाले लोकमङ्गलाशंसिनः ऋषयो वने निवसन्ति स्म। यतो हि वने एव सुरक्षितं पर्यावरणमुपलभ्यते स्म। विविधाः विहगाः कलकूजितैस्तत्र श्रीरसं ददति। सरितो गिरिनिर्झराश्च अमृतस्वादु निर्मलं जलं प्रयच्छन्ति। वृक्षा लताश्च फलानि पुष्पाणि इन्धनकाष्ठानि च बहुलेन समुपहरन्ति। शीतलमन्दसुगन्धवनपवना औषधकल्पं प्राणवायुं वितरन्ति। धर्मो रक्षति रक्षितः इत्यार्षवचनम्। पर्यावरणरक्षणमपि धर्ममेवाभिमतं ऋषयः प्रतिपादितवन्तः। तत एव वापीकूपतडागादिनिर्माणं देवायतनविश्रामगृहादिस्थापनञ्च धर्मसिद्धेः स्रोतोरूपेणाङ्गीकृतम्।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (E) उपर्युक्तेषु किञ्चन अपि नास्ति

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 90

‘गिरिनिर्झराः’ इत्यस्य कोऽर्थः? (गद्यांश: प्रकृतिरस्माभिः रक्षणीया। तेन च पर्यावरणं रक्षितं भवति। प्राचीनकाले लोकमङ्गलाशंसिनः ऋषयो वने निवसन्ति स्म। यतो हि वने एव सुरक्षितं पर्यावरणमुपलभ्यते स्म। विविधाः विहगाः कलकूजितैस्तत्र श्रीरसं ददति। सरितो गिरिनिर्झराश्च अमृतस्वादु निर्मलं जलं प्रयच्छन्ति। वृक्षा लताश्च फलानि पुष्पाणि इन्धनकाष्ठानि च बहुलेन समुपहरन्ति। शीतलमन्दसुगन्धवनपवना औषधकल्पं प्राणवायुं वितरन्ति। धर्मो रक्षति रक्षितः इत्यार्षवचनम्। पर्यावरणरक्षणमपि धर्ममेवाभिमतं ऋषयः प्रतिपादितवन्तः। तत एव वापीकूपतडागादिनिर्माणं देवायतनविश्रामगृहादिस्थापनञ्च धर्मसिद्धेः स्रोतोरूपेणाङ्गीकृतम्।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) पर्वतानां प्रपाताः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 91

प्राचीनकाले ऋषयः कुत्र निवसन्ति स्म? (गद्यांश: प्रकृतिरस्माभिः रक्षणीया। तेन च पर्यावरणं रक्षितं भवति। प्राचीनकाले लोकमङ्गलाशंसिनः ऋषयो वने निवसन्ति स्म। यतो हि वने एव सुरक्षितं पर्यावरणमुपलभ्यते स्म। विविधाः विहगाः कलकूजितैस्तत्र श्रीरसं ददति। सरितो गिरिनिर्झराश्च अमृतस्वादु निर्मलं जलं प्रयच्छन्ति। वृक्षा लताश्च फलानि पुष्पाणि इन्धनकाष्ठानि च बहुलेन समुपहरन्ति। शीतलमन्दसुगन्धवनपवना औषधकल्पं प्राणवायुं वितरन्ति। धर्मो रक्षति रक्षितः इत्यार्षवचनम्। पर्यावरणरक्षणमपि धर्ममेवाभिमतं ऋषयः प्रतिपादितवन्तः। तत एव वापीकूपतडागादिनिर्माणं देवायतनविश्रामगृहादिस्थापनञ्च धर्मसिद्धेः स्रोतोरूपेणाङ्गीकृतम्।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) वनेषु

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 92

पर्यावरणं कस्य ऋणमस्ति? (गद्यांश: प्रकृतिरस्माभिः रक्षणीया। तेन च पर्यावरणं रक्षितं भवति। प्राचीनकाले लोकमङ्गलाशंसिनः ऋषयो वने निवसन्ति स्म। यतो हि वने एव सुरक्षितं पर्यावरणमुपलभ्यते स्म। विविधाः विहगाः कलकूजितैस्तत्र श्रीरसं ददति। सरितो गिरिनिर्झराश्च अमृतस्वादु निर्मलं जलं प्रयच्छन्ति। वृक्षा लताश्च फलानि पुष्पाणि इन्धनकाष्ठानि च बहुलेन समुपहरन्ति। शीतलमन्दसुगन्धवनपवना औषधकल्पं प्राणवायुं वितरन्ति। धर्मो रक्षति रक्षितः इत्यार्षवचनम्। पर्यावरणरक्षणमपि धर्ममेवाभिमतं ऋषयः प्रतिपादितवन्तः। तत एव वापीकूपतडागादिनिर्माणं देवायतनविश्रामगृहादिस्थापनञ्च धर्मसिद्धेः स्रोतोरूपेणाङ्गीकृतम्।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (B) धर्मस्य

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 93

‘विविधाः विहगाः’ इत्यत्र ‘विहगाः’ इत्यस्य पदस्य कोऽर्थः?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (D) उपर्युक्तेषु एकस्मादधिकः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 94

प्रकृतेः रक्षणेन कस्य रक्षा भवति?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) पर्यावरणस्य

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 95

चाणक्यस्य पुत्रः कः आसीत्? (गद्यांश: चाणक्यः प्राचीनभारतस्य निर्मिको दूरदर्शी राजनीतिज्ञः शास्त्रज्ञो विद्वान् आसीत्। तस्य पितृप्रदत्तं नाम विष्णुगुप्तः आसीत्। अयमेव ‘कौटिल्यः’ इति प्रसिद्धः आसीत्। केषाञ्चित् विदुषामपि मतमस्ति यत् राजनीतिशास्त्रे कुटिलनीतेः प्रतिष्ठापनाय तथा स्वजीवने उपयोगाय च अयं ‘कौटिल्यः’ इति कथ्यते। चाणक्यनामकस्य कस्यचित् आचार्यस्य पुत्रत्वात् ‘चाणक्यः’ इति नाम्ना स प्रसिद्धो जातः। नन्दानां राज्यकालः शतवर्षाणि पर्यन्तमासीत्। तेषु अन्तिमेषु द्वादशवर्षेषु एतेन सुमाल्यादीनाम् अष्टनन्दानां संहारः कारितस्तथा च चन्द्रगुप्तमौर्यैः नृपत्वेन राजसिंहासने स्थापितः। एतेन भारतीय-शासन-व्यवस्थायाः प्रामाणिक-तत्त्वानां वर्णने युक्तं ‘अर्थशास्त्रम्’ इति अतिमहत्त्वपूर्णो ग्रन्थो रचितः।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) कौटिल्यः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 96

अर्थशास्त्रस्य लेखकः कः? (गद्यांश: चाणक्यः प्राचीनभारतस्य निर्मिको दूरदर्शी राजनीतिज्ञः शास्त्रज्ञो विद्वान् आसीत्। तस्य पितृप्रदत्तं नाम विष्णुगुप्तः आसीत्। अयमेव ‘कौटिल्यः’ इति प्रसिद्धः आसीत्। केषाञ्चित् विदुषामपि मतमस्ति यत् राजनीतिशास्त्रे कुटिलनीतेः प्रतिष्ठापनाय तथा स्वजीवने उपयोगाय च अयं ‘कौटिल्यः’ इति कथ्यते। चाणक्यनामकस्य कस्यचित् आचार्यस्य पुत्रत्वात् ‘चाणक्यः’ इति नाम्ना स प्रसिद्धो जातः। नन्दानां राज्यकालः शतवर्षाणि पर्यन्तमासीत्। तेषु अन्तिमेषु द्वादशवर्षेषु एतेन सुमाल्यादीनाम् अष्टनन्दानां संहारः कारितस्तथा च चन्द्रगुप्तमौर्यैः नृपत्वेन राजसिंहासने स्थापितः। एतेन भारतीय-शासन-व्यवस्थायाः प्रामाणिक-तत्त्वानां वर्णने युक्तं ‘अर्थशास्त्रम्’ इति अतिमहत्त्वपूर्णो ग्रन्थो रचितः।

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) कौटिल्यः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 97

चाणक्येन कति नन्दानां संहारः कारितः?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) 8

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 98

चाणक्यस्य पितृप्रदत्तं नाम किमासीत्?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) विष्णुगुप्तः

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 99

नन्दानां राज्यकालः कति वर्षाणि पर्यन्तमासीत्?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (C) 100

1 अंक · 2023 · सेट A

प्रश्न 100

चाणक्येन नन्दानां संहारं कृत्वा को राजा नियुक्तः?

उत्तर देखें

सही उत्तर: (A) चन्द्रगुप्तमौर्यः

1 अंक · 2023 · सेट A

TRE1 — सामान्य अध्ययन और Sanskrit